Ana-Marija Tomić, studentica master studija Akademije scenskih umjetnosti UNSA, predstavila rad „Osmijeh stida“ na međunarodnoj izložbi Black Box 2026. u okviru Mikser festivala
Umjetnički projekat „Osmijeh stida“ autorice Ana-Marije Tomić, studentice na master studiju Odsjeka za glumu Akademije scenskih umjetnosti Univerziteta u Sarajevu, predstavljen je na međunarodnoj izložbi Black Box 2026: Sve što nismo rekli, održanoj od 5. do 7. juna 2026. godine u okviru Mikser festivala u Domu omladine u Novom Pazaru. Performans „Osmijeh stida“ izveden je 7. juna kao dio završnog programa izložbe.
Na ovogodišnji poziv pristiglo je više od stotinu prijava umjetnika i umjetnica iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Sjeverne Makedonije, Crne Gore, Njemačke i Rusije, a stručni međunarodni žiri odabrao je 57 radova koji su predstavljeni publici kroz jedinstvenu izložbenu cjelinu. Konkurs je bio posvećen temi „Sve što nismo rekli“, pozivajući autore da kroz savremene umjetničke prakse istraže prostore neizgovorenog, prešućenog i potisnutog, otvarajući dijalog o ličnim i društvenim iskustvima koja oblikuju savremeni trenutak.
„Osmijeh stida“ je interdisciplinarni multimedijalni umjetnički projekat nastao u okviru nastavnog procesa na predmetu Pokret tokom osmog semestra na Odsjeku za glumu Akademije scenskih umjetnosti, pod mentorstvom redovne profesorice Jasne Žalice. Kroz spoj performansa, pokreta, videa i zvuka, rad istražuje iskustvo srama kao ličnog, tjelesnog i društvenog fenomena, propitujući načine na koje se osjećaji stida upisuju u tijelo, oblikuju identitet i utiču na odnos pojedinca prema zajednici kojoj nastoji pripadati.
Polazeći od autobiografskog iskustva ranog gubitka zuba i dugotrajnog straha od osmijeha, projekat razvija umjetničko istraživanje koje privatno iskustvo prevodi u univerzalni prostor prepoznavanja i dijeljenja. Kroz preplitanje autobiografskog i kolektivnog, intimnog i javnog, rad tematizira ranjivost, pripadanje, društvenu stigmatizaciju i procese samoprihvatanja, promišljajući umjetnost kao prostor empatije, transformacije i emancipacije.
Poseban segment performansa činila je participacija publike, koja je bila pozvana da na kostim ispisuje vlastita iskustva stida, pretvarajući individualna svjedočanstva u zajednički prostor susreta, dijaloga i prepoznavanja. Na taj način performativni čin prevazišao je granice ličnog narativa i otvorio prostor kolektivne refleksije o iskustvima koja često ostaju skrivena ili neizgovorena.
Izložba Black Box 2026 realizovana je pod kustoskim vodstvom prof. Marka Lađušića, dekana Fakulteta primijenjenih umjetnosti u Beogradu, uz koordinaciju izvršne producentkinje Manje Lekić. Odabrani radovi povezani su u jedinstvenu izložbenu cjelinu koja okuplja različite savremene umjetničke prakse i afirmiše interdisciplinarni pristup umjetničkom istraživanju.
O kvalitetu pristiglih radova odlučivao je međunarodni stručni žiri koji su činili Holger Lang i Martina Tritthart (Mutual Loop, Beč), Dejan Atanacković (Firenca), Aida Ćorović (Novi Pazar/Beograd), Marko Lađušić (Beograd) i Maja Lalić (Beograd).
Autorski tim projekta činili su: Rijad Kaniža (dizajn zvuka), Emina Lagumdžija (vizualni identitet) i Zlata Hodžić (fotografija).
U simboličkom sloju rada, „Osmijeh stida“ promišlja odnos između ličnog iskustva i umjetničkog čina, transformišući prostor srama u prostor vidljivosti, prihvatanja i emancipacije. Kroz performativni postupak, ono što je nekada pripadalo sferi prešućenog postaje javno svjedočanstvo o mogućnosti umjetnosti da otvara prostor za razumijevanje, dijalog i društvenu transformaciju.
